पुरुषांसारखी दाढी, मिशी असलेल्या पाच इराणी मुलींचा फोटो अलीकडे सोशल मीडियावर धुमाकूळ घालत आहे. इन्स्टाग्राम, ट्विटर आणि फेसबुकवर या फोटोंना लाखो लाईक आणि तेवढ्याच संख्येने चीअरअप करणाऱ्या प्रतिक्रीया मिळत आहे. फुटबॉल स्टेडिअममध्ये आपल्या फेव्हरेट टीमला चिअरअप करणाऱ्या या दाढीवाल्या मुलींमुळे इराणच्या सरकारमध्ये चलबिचल सुरु झाली आहे.
प्रशासकीय यंत्रणेसोबत इराणचे क्रीडा मंत्रीदेखील या मुलींचा शोध घेत आहेत. तर दुसरीकडे राष्ट्रपती हसन रुहानी अप्रत्यक्षरीत्या या मुलींचं कौतुक करत 40 वर्षांपूर्वी लादलेली बंदी उठवण्याच्या तयारीत आहेत. या एका घटनेनं इराणमध्ये प्रोग्रेसिव्ह विरुद्ध कन्झेरवेटीव्ह असा संघर्ष रंगलाय.
राजधानी तेहरान शहरातील आझाद स्टेडिअमध्ये 27 एप्रिलला ‘पर्शियन गल्फ प्रो लीग’ फुटबॉल मॅच सुरु होतं. आपल्या फेव्हरेट टीमचा खेळ पाहण्यासाठी स्टेडिअममध्ये तुफान गर्दी झाली होती. शहरातील काही मुलींना हा मॅच स्टेडिअममध्ये जाऊन बघायचा होता पण स्पोर्ट्स स्टेडिअममध्ये महिलांना जाण्यास बंदी असल्याने ते शक्य नव्हतं.
परंतु या मुलींनी पुरुषासारखा वेशांतर करून स्टेडिअममध्ये इन्ट्री मिळवली. तिथं जाऊन त्यांनी आपले मॅच बघतानाचे व चिअरअप करतानाचे असंख्य फोटो आणि व्हिडिओ अपलोड करुन बंदीच्या नियमाला हरताळ फासला. काहीच वेळात ट्वीट-रीट्वीटमधून हे फोटो व्हायरल झाले.
वाचा : इराणी महिलांचा स्टेडिअम प्रवेशाचा लढा
1979 साली धर्मगुरू आयतुल्लाह खोमेनी यांच्या नेतृत्वाखाली इराणमध्ये इस्लामिक क्रांती घडली. ईरानचे शाह मोहम्मद रजा पहलवी यांना पदच्युत करून खोमेनी यांनी ‘धार्मिक प्रजसत्ताक’ इराणची स्थापना केली. या घटननेनंतर इराणमध्ये अनेक निर्बंध लादण्यात आले. महिलांना बुरखा सक्तीसह अनेक बंधने थोपवण्यात आली. या बंदीअंतर्गतच महिलांना स्पोर्ट्स स्टेडिअममध्ये जाऊन खेळ बघण्यास प्रतिबंध करण्यात आला होता. ही बंदी झुगारण्यासाठी 40 वर्षांनंतर पाच मुली पुढे आल्या आहेत.
इराणमध्ये या पाच मुली कौतुकाचा विषय झाल्या आहेत. देशांतील महिलांची बाजू घेऊन सोशल मीडियावर चर्चा सुरु आहे. महिलांसोब पुरुषही या बंदीचा निषेध नोंदवत आहेत. या घटनेनंतर इराणमध्ये प्रशासकीय पातळीवर ही बंदी उठवण्याची चर्चा सुरु आहे.
बीबीसीने याबद्दल दिलेल्या आपल्या बातमीत म्हटलंय की, इराणचे राष्ट्रपती हा नियम शिथील करण्याच्या तयारीत होते, पण कट्टरवाद्याकडून होत असलेल्या विरोधापुढे त्यांना झुकावं लागलं आहे. इराण हा पुराणमतवादी देश म्हणून ओळखला जातो.
वाचा : इजिप्शियन दुसऱ्या क्रांतीकडे
वाचा : अबी अहमद इथियोपियाचे मंडेला
अशा अवस्थेत तिथल्या सांस्कृतिक आंदोलनातून सुधारणावादी स्थानिक सरकारच्या धोरणांबाबत नाराजी व्यक्त करताना दिसतात. इराणचा सिनेमा तर जगभरात विद्रोही परंपरेसाठी ओळखला जातो. अशा परिस्थितीत तिथल्या महिला मूलभूत हक्कासाठी उभा उभारु राहात आहेत. कदाचित येत्या काळात ही ठिणगी मोठ्या आंदोलनात रुपांतरीत होऊ शकेल.. सौदीसारख्या परंपरावादी व कट्टरवादी देशाने महिलांवरील असलेले निर्बंध उठवण्यासाठी पुढाकार घेतला आहे. त्यामुळे इराणच्या महिलांचा हा लढादेखील नक्कीच यशस्वी होईल अशी अपेक्षा करुया..
(सदरील लेख 15 मे 2018च्या लोकमतमध्ये प्रकाशित झालेला आहे)
Labels:
जगभरSHARE:
अपनी बात
- कलीम अजीम
- कहने को बहुत हैं, इसलिए बेजुबान नही रह रह सकता. लिखता हूँ क्योंकि वह मेरे अस्तित्व का सवाल बना हैं. अपनी बात मैं खुद नही रखुंगा तो कौन रखेगा? मायग्रेशन और युवाओ के सवाल मुझे अंदर से कचोटते हैं, इसलिए उन्हें बेजुबान होने से रोकता हूँ. मुस्लिमों कि समस्या मेरे मुझे अपना आईना लगती हैं, जिसे मैं रोज टुकडे बनते देखता हूँ. Contact : kalimazim2@gmail.com